Ντέρεν Μπράουν: Το Πείραμα Push
Derren Brown: The Push (2018)

 

The Push είναι  μια πραγματική εκπομπή του Netflix που σχεδιάστηκε για να χειραγωγήσει πραγματικούς ανθρώπους με κανονική ζωή να διαπράξουν φόνο.

Ο ταχυδακτυλουργός Ντέρεν Μπράουν στην πιο ανατρεπτική παρουσίαση του παρουσιάζει μια εκπομπή που ξεπερνά ίσως τα όρια του αποδεκτού.

Η εκπομπή του είναι ένα πείραμα κοινωνικής συμμόρφωσης και το ανυποψίαστο μέλος από το κοινό , δεν ξέρει ότι συμμετέχει σε εκπομπή και βιντεοσκοπείται φυσικά. Δεκάδες ηθοποιοί συμμετέχουν, εν αγνοία φυσικά του πρωταγωνιστή που δεν έχει αντιληφθεί τίποτα για τον ρόλο που άθελα του αναλαμβάνει, και τι τον περιμένει. Ο σκοπός της εκπομπής είναι να αναδείξει το μείζον ζήτημα της επίδρασης της ομάδας στο άτομο, την χειραγώγηση από επιτήδειους του ατόμου μέσω της ομάδος και την εξώθηση του ηθικού και κανονικού ανθρώπου σε πράξεις που δεν μπορεί να φανταστεί. Εδώ ο σκοπός είναι η δυνατότητα να να χειραγωγείς  ανθρώπους να διαπράξουν φόνο. Το επιτυγχάνει;

Ετοιμάζεται να σπρώξει εναν αθώο στο κενό.

Προφανώς ναι. Η ανθρώπινη ιστορία είναι γεμάτη με αληθινές  ιστορίες όπου καλοί και ηθικοί άνθρωποι συμμετέχουν σε αποτρόπαιες πράξεις και καταστάσεις επειδή το πλαίσιο της εποχής και των ανθρώπων που ασκούσαν εξουσία πάνω του, όριζε το κακό ως καλό ή ως αναγκαίο. Και οι τέσσερις αθώοι και άθελα τους πρωταγωνιστές στην εκπομπή αυτή, αναγκάζονται κατάλληλα χειραγωγούμενοι να τελέσουν σωρεία αδικημάτων κατά την διάρκεια του εικονικού συμβάντος, με κατάληξη βέβαια την καθοδήγηση στον φόνο, όπου οι τρείς στις τέσσερις των περιπτώσεων το διαπράττουν. Για την ιστορία είναι δύο άνδρες και δύο γυναίκες, όπου μόνο ο ένας άνδρας τελικά δεν ενδίδει και δεν διαπράττει το φόνο, ενώ έχει διαπράξει πλήθος άλλων σοβαρών ατοπημάτων..

Ο Μπράουν χρησιμοποιεί γνωστές στρατηγικές της κοινωνικής ψυχολογίας για την υποταγή στην αυθεντία, αλλά και το πώς επιδρά η ομάδα στο άτομο. «Ακόμα και οι πιο ηθικοί άνθρωποι μπορούν να εξωθηθούν στο να διαπράξουν την πλέον αποτρόπαιη πράξη απ’ όλες, απλώς επειδή τους είπαν να το κάνουν» αναφέρει.

Ο ίδιος διατείνεται ότι ή πρόθεση του είναι να αντιληφτούμε «πόσο έτοιμοι είμαστε να παραδώσουμε τον έλεγχο της ζωής μας» και η εκπομπή αυτή είναι για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Μετά το σπρώξιμο στο κενό ενός αθώου….

Πάντα είναι ανατριχιαστικό πως η τυφλή υποταγή σε ομάδες, εξουσίες πολιτικές, θρησκευτικές, η πειθήνια κοινή συμμετοχή σε ευγενικούς στόχους ( στη εκπομπή, συμμετοχή σε φιλανθρωπική δράση) μπορεί να οδηγήσει σε συμμετοχή  ειδεχθών εγκλημάτων ακόμη και με προσωπική συμμετοχή.

Πόσο εκπαιδευτική είναι βέβαια μια εκπομπή που σε μαθαίνει να σκοτώνεις και να χειραγωγείς τον άλλον είναι ένα άλλο ζήτημα. Και η απορία μου βασικά έχει να κάνει με την παραγωγή.  Άραγε είναι πιο ακραίο το σενάριο να τους απαγγελθούν κατηγορίες για συμμετοχή σε φόνο , από ότι οι ίδιοι οδήγησαν ανθρώπους στο να το διαπράξουν έστω και στην σκηνοθετημένη εκδοχή του φόνο*  και το προβάλλουν μέσω του Netflix σε όλο τον πλανήτη; Περιμένω με ενδιαφέρον να δω αντιδράσεις σε όλα τα επίπεδα για τέτοιου είδους θεάματα.
Και επίσης αναρωτιέμαι αν υπήρξε κάποια αντίδραση από τους πρωταγωνιστές στο να προβληθεί η συμπεριφορά τους σε κοινή θέα, διότι φαντάζομαι ότι σε τέτοιες παραγωγές είναι καλά  “δεμένη”  η ανεμπόδιστη προβολή τέτοιων ακραίων θεαμάτων.

airetik0s 2018

 

* ( ο ηλικιωμένος κύριος που πετούν από την ταράτσα είναι καλά δεμένος με σκοινιά, και δεν σκάει κάτω – χαράς το κουράγιο του ηλικιωμένου ηθοποιού)

 

https://www.theverge.com/2018/2/20/17032706/netflix-push-derren-brown-milgram-murder

https://www.newsbeast.gr/world/arthro/3333876/tileoptiko-soou-prospathi-na-vali-ton-kosmo-na-kani-fono